Kręgosłup

Dyskopatia

kregoslup12Dyskopatia (disc – dysk, krążek międzykręgowy; patia – choroba, ból) to termin szeroko określający chorobę krążka międzykręgowego. Krążek międzykręgowy należy wyobrazić sobie jako strukturę, która łączy dwa sąsiadujące ze sobą kręgi. Budowa samego krążka to warstwa zewnętrzna jaką jest bardzo silna tkanka łączna tworząca pierścień włóknisty oraz wnętrze krążka działające jako amortyzator – półpłynna, galaretowata substancja czyli jądro miażdżyste. Krążek międzykręgowy, w zależności od wieku zbudowany jest z 70 – 90% z wody. Działa jak gąbka z której pod wpływem sił ściskających woda jest z niego wyciskana, natomiast w czasie odpoczynku z powrotem ją absorbuje. Na skutek obciążania krążek traci wodę. Sumujące się osiowe obciążenia pozbawiają krążek elastyczności i właściwości amortyzacyjnych. Jednak w czasie odpoczynku krążek regeneruje się. Jeśli jednak czas obciążania jest dłuższy niż czas regeneracji może dojść do zwyrodnienia krążka międzykręgowego. Dalej to już postępujący proces degeneracyjny krążka prowadzący do jego uszkodzenia. Najczęstszą postacią uszkodzenia krążka jest przerwanie jego warstwy zewnętrznej i wydostanie się jego zawartości czyli jądra miażdżystego poza jego obrąb. Zjawisko to nosi nazwę przepukliny jądra miażdżystego (rys.1). Objawami jego są ból kręgosłupa mogący również promieniować do pośladka i kończyn dolnych. Jeśli jądro miażdżyste uciska korzenie nerwowe dochodzi do osłabienia czucia w obrębie kończyn dolnych, osłabienia siły mięśni lub ich porażenia. W zaawansowanych przypadkach może dojść także do porażenia mięśni zwieraczy. Leczenie to przede wszystkim rehabilitacja polegająca na manualnej pracy terapeuty z pacjentem oraz wykonywaniu odpowiednich ćwiczeń przez pacjenta. W ostrych stanach stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz leki zmniejszające napięcie mięśni szkieletowych. W ostateczności jeśli rehabilitacja nie przynosi poprawy lub kiedy stadium choroby jest zaawansowane rozpatruje się przeprowadzenie zabiegu operacyjnego.

Krzysztof Dymel

Kręgozmyk

kregoslup22Kręgozmyk to przemieszczenie się do przodu kręgu górnego w stosunku do kręgu położonego pod nim. Dochodzi do zsuwania ku przodowi całej górnej kolumny kręgów. Dzieje się tak na skutek wystąpienia kręgoszczeliny czyli przerwania ciągłości łuku kręgu. Najczęściej dochodzi do niego na skutek złamania zmęczeniowego czyli w momencie kiedy kręg przez długi czas poddawany jest obciążeniom przekraczającym jego wytrzymałość. Objawy występują jako promieniowanie do kończyn dolnych w postaci bólu, osłabienia czucia oraz osłabienia siły mięśni które może skutkować ich porażeniem. Dodatkowo chory odczuwa dolegliwości bólowe w zajętym odcinku kręgosłupa zwiększające się podczas stania. Kluczem do pozbycia się dolegliwości jest systematyczny trening stabilizacyjny kręgosłupa. Jeśli leczenie zachowawcze i rehabilitacja nie dają wystarczającej poprawy lub kiedy przemieszczenie kręgów jest duże rozważa się zabieg operacyjny polegający na stabilizacji kręgosłupa.

Krzysztof Dymel

Dysfunkcje stawów krzyżowo-biodrowych

kregoslup32Stawy krzyżowo-biodrowe to symetryczne stawy, zlokalizowane z tyłu łączące miednicę z kręgosłupem. Służą przede wszystkim jako amortyzator w przenoszeniu obciążeń z kończyn dolnych na kręgosłup. Ruch w nich jest niewielki ok. 2-3mm jednak ich zablokowanie lub nadruchomość potrafi spowodować duży ból. Konsekwencją problemów ze stawami krzyżowo-biodrowymi może być asymetryczne ustawienie miednicy, które może powodować pozorną różnicę w długości kończyn, co za tym idzie ich przeciążenie na skutek różnego rozłożenia obciążeń. Najczęściej dochodzi do blokowania się jednego ze stawów. Możliwe jest też zablokowanie się obu stawów jednocześnie. Do zablokowania stawu krzyżowo-biodrowego dochodzi zazwyczaj na skutek gwałtownego ruchu. Objawami są bardzo silne bóle w okolicy stawu mogące również promieniować do kończyn dolnych. Charakterystyczny jest też ból podczas obciążania kończyny w czasie chodzenia.

Leczenie polega na odblokowaniu stawu za pomocą technik manualnych a następnie przeprowadzenie treningu stabilizacyjnego. W razie dużych dolegliwości bólowych stosuje się niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ).

Krzysztof Dymel

Zespół mięśnia gruszkowatego

kregoslup42Mięsień gruszkowaty to struktura zlokalizowana głęboko w pośladku. Do jego dysfunkcji najczęściej dochodzi na skutek nadmiernego napięcia. Objawy to ból ciężki do zlokalizowania, rozlany, odczuwany gdzieś głęboko w pośladku. Jego bliska lokalizacja z nerwem kulszowym może symulować objawy podobne do tych w dyskopatii ponieważ napięty mięsień drażni nerw. Zespół mięśnia gruszkowatego wiąże się z jego niewystarczającą elastycznością i brakiem rozciągnięcia. Leczenie polega na manualnym jego rozluźnianiu przez terapeutę oraz systematycznemu rozciąganiu. Ważne jest też aby zadbać o ćwiczenia stabilizujące miednicę.

Krzysztof Dymel

Zablokowanie stawów międzywyrostkowych kręgosłupa

Większość kręgów łączy się ze sobą za pomocą krążka międzykręgowego oraz symetrycznych stawów międzywyrostkowych, które zapewniają ruchomość kręgosłupowi. Dość często na skutek niewłaściwego ruchu może dojść do „zablokowania” któregoś ze stawów. Objawia się to bólem, najczęściej bolesny jest konkretny kierunek ruchu oraz ograniczenie ruchomości w danym kierunku. Dochodzi jednocześnie do odruchowego napięcia mięśni. Do tego typu zablokowań może dojść w każdym z odcinków kręgosłupa. Leczenie polega na odblokowaniu stawów odpowiednimi technikami manualnymi przez terapeutę. Często odblokowanie zablokowanego stawu połączone jest z charakterystycznym kliknięciem w stawie. Jeśli rozpoznanie nastąpiło wystarczająco wcześnie niekiedy wystarczy jeden zabieg aby pozbyć się dolegliwości.

Krzysztof Dymel